Veelgestelde vragen over handhaving schijnzelfstandigheid

Hier vind je 12 veelgestelde vragen en antwoorden voor zzp'ers over de handhaving van de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid vanaf 1 januari 2025. Heb je nog vragen? Neem gerust contact met ons op!

Gelden er eventuele boetes en naheffingen voor zzp'ers met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2025?

Het handhavingsmoratorium voor opdrachtgevers vervalt per 1 januari 2025. Dit betekent dat opdrachtgevers vanaf die datum weer naheffingen kunnen ontvangen, maar deze zullen niet met terugwerkende kracht vóór 1 januari 2025 worden opgelegd. Voor zzp'ers was het moratorium al niet van toepassing; de situatie blijft voor zzp'ers dus hetzelfde. Hierdoor kunnen correcties ook betrekking hebben op periodes van vóór 1 januari 2025. Hoewel de Belastingdienst niet actief handhaaft bij zzp'ers, kunnen er alsnog maatregelen worden genomen als blijkt dat een zzp'er feitelijk als werknemer aangemerkt zou moeten worden.

Valt een contract via een derde partij van bijvoorbeeld 6 maanden en 40 uur per week onder schijnzelfstandigheid?

De duur en het aantal uren van een contract zijn niet doorslaggevend om te bepalen of er sprake is van schijnzelfstandigheid. Het gaat vooral om de feitelijke situatie bij de eindklant. Als er geen sprake is van een gezagsverhouding en de zzp'er niet hetzelfde werk verricht als werknemers in loondienst, kan de zzp'er als zelfstandige worden aangemerkt. De negen criteria uit het Deliveroo-arrest bieden hierbij houvast: de manier waarop werkzaamheden en werktijden worden bepaald; de inbedding van het werk in de organisatie (doet de zzp'er hetzelfde werk als iemand in loondienst); of vrije vervanging mogelijk is; hoe de contractuele regeling tot stand is gekomen; hoe de beloning wordt bepaald en uitgekeerd; de hoogte van de beloning (vuistregel: jaartarief/2 > jaarsalaris loondienst); ondernemerscriteria (commercieel risico, acquisitie, meerdere opdrachtgevers); en of er sprake is van leiding en toezicht.

Hoe wordt ondernemerschap beoordeeld bij mijn eerste opdracht als zzp'er?

Bij je eerste opdracht is het ondernemerschap vaak nog niet structureel aan te tonen. Het is daarom belangrijk om samen met Bouwhuysch een duidelijke opdrachtomschrijving op te stellen, waarin ook de verwachte resultaten worden vastgelegd. Bij twijfel zal de Belastingdienst niet direct boetes opleggen, maar in plaats daarvan eerst het gesprek met je aangaan.

Krijgt een opdrachtgever eerst een waarschuwing van de Belastingdienst?

Het waarschuwingsbeleid voor opdrachtgevers vervalt in principe vanaf 1 januari 2025. Toch heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die bepaalt dat in bepaalde gevallen eerst een waarschuwing kan worden gegeven. Dit geldt vooral in risicovolle situaties, zoals bij onderbetaling, duidelijke schijnzelfstandigheid of arbeidsmigratie.

Mag ik als zzp'er werken op basis van een percentage van de omzet?

Ja, dat is toegestaan, omdat de beloning gekoppeld is aan het resultaat. Je kunt dit ook combineren met een uurtarief, zolang beide afspraken duidelijk worden vastgelegd in de opdrachtomschrijving.

Hoe worden naheffingen vastgesteld bij schijnzelfstandigheid?

Bij schijnzelfstandigheid moet jij als zzp'er eventuele onterecht ontvangen ondernemersfaciliteiten terugbetalen, terwijl Bouwhuysch te maken krijgt met naheffingen. Hoewel er in 2025 geen boetes worden opgelegd, kunnen de financiële gevolgen alsnog aanzienlijk zijn.

Mag een zzp'er tijdelijk werk uitvoeren dat ook door werknemers in loondienst wordt gedaan?

Het kabinet stelt als uitgangspunt dat zzp'ers geen werk mogen verrichten dat ook door werknemers in loondienst wordt uitgevoerd, zelfs niet tijdelijk. Dit onderwerp is nog onderwerp van discussie en wordt behandeld in de lopende 'Uber-casus' bij de Hoge Raad.

Hoe lang mag een opdracht duren?

De wet of jurisprudentie stelt geen maximale duur voor opdrachten als zzp'er. Belangrijker is de looptijd van het project waaraan je werkt. Als een project bijvoorbeeld drie jaar duurt, kan Bouwhuysch jou in principe voor die periode inhuren, mits er sprake is van een wederzijdse opzegtermijn. Het feit dat je in die periode slechts één opdrachtgever hebt, is niet bepalend. Wel is het cruciaal om een duidelijke opdrachtomschrijving te hebben, waarin bijvoorbeeld het te behalen resultaat wordt vastgelegd.

Heeft het omzetten van een eenmanszaak naar een bv invloed op het risico van schijnzelfstandigheid?

Nee, de juridische vorm, eenmanszaak of bv, maakt hierin geen verschil. Het risico op schijnzelfstandigheid wordt bepaald door de aard van de arbeidsrelatie. De Belastingdienst beoordeelt de situatie tussen Bouwhuysch en de zelfstandige inhoudelijk en kijkt voorbij de gekozen rechtsvorm.

Mag Bouwhuysch een functie uitbesteden aan een zzp'er?

De kernvraag is wat precies wordt bedoeld met een functie. In principe mag een zzp'er geen werkzaamheden uitvoeren die ook door medewerkers in loondienst kunnen worden gedaan. Toch wordt bij het zoeken naar een zzp'er vaak gebruikgemaakt van functieprofielen of vacatureteksten. Met behulp van de Deliveroo-criteria kun je vooraf goed inschatten of de gevraagde werkzaamheden geschikt zijn voor een zzp'er. Als dat het geval is, is het essentieel om een duidelijke opdrachtomschrijving te maken, inclusief een helder te behalen resultaat.

Blijven de modelovereenkomsten van de Belastingdienst geldig na 1 januari 2025?

Ja, modelovereenkomsten blijven nuttig en bieden houvast om de samenwerking op een juiste manier vorm te geven. Door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten blijven geldig tot de overeengekomen einddatum.

Wordt een zzp'er beoordeeld als schijnzelfstandigheid als de zzp'er later in dienst treedt bij hetzelfde bedrijf?

Nee, de Belastingdienst kijkt niet met terugwerkende kracht naar periodes vóór de indiensttreding, tenzij er sprake is van duidelijke schijnzelfstandigheid.